Τύπος Μαθήματος: Μικτό (11 Θεωρίες x 3 ώρες, 4 Εργαστήρια /Ασκήσεις Πράξης x 3 ώρες)
Διδακτικές Μονάδες: 5
Επίπεδο Μαθήματα: Επιλογής Υποχρεωτικό
Σκοπός Μαθήματος:
Η επαφή και η εξοικείωση των σπουδαστών με τα γνωστικά αντικείμενα που αφορούν τις Εφαρμογές της επιστήμης της Βιοτεχνολογίας. Η εκμάθηση των πλέον πρόσφατων επιτευγμάτων, τεχνικών και τεχνολογιών και των εφαρμογών τους στη γεωργία, με έμφαση στη γενετική μηχανική. Η κατανόηση των δυνατοτήτων που παρέχει η βιοτεχνολογία για την αντιμετώπιση προβλημάτων της φυτικής παραγωγής. Η κατανόηση της αναγκαιότητας αξιολόγησης κινδύνων και θέσπισης νομοθετικών κανονισμών για την απελευθέρωση γενετικά τροποποιημένων φυτών στο περιβάλλον. Η κυρίαρχη νέα τεχνολογία που αποτελεί το επίκεντρο όλων των υπολοίπων «Βιοτεχνολογιών» είναι η «Γενετική Μηχανική». Περιλαμβάνει ένα ευρύ αντικείμενο, που εμπερικλείει μελέτες εννοιών που αφορούν πολλά αντικείμενα σπουδών από μόρια μέχρι οικοσυστήματα. Η Γενετική Μηχανική είναι ένας τομέας της Βιοτεχνολογίας, που επικεντρώνει τη δραστηριότητά του στη μελέτη λειτουργίας των γονιδίων ή άλλων λειτουργικών τμημάτων του DNA (δηλ. του γενετικού υλικού) και ερευνά τη δυνατότητα τροποποίησης τους για την αποδοτικότερη λειτουργία τους (χρησιμοποιώντας τεχνικές της Μοριακής Γενετικής και της Μοριακής Βιολογίας), είτε αυτά ανήκουν σε βακτήρια, φυτά, ζώα ή και στον άνθρωπο. Για το λόγο αυτό η εν λόγω επιστήμη έχει αξιοποιηθεί σε αντίστοιχους βασικούς επιστημονικούς κλάδους π.χ. Γεωπονία, Κτηνιατρική, Ιατρική κλπ.. Η πρόκληση αυτή εντοπίζεται σε τρία επίπεδα. Πρώτο : με την ανάπτυξη της τεχνολογίας αυτής έχουν αρθεί τα εμπόδια των γενετικών τειχών που υπήρχαν ανάμεσα σε οργανισμούς που ανήκουν είτε σε άλλες τάξεις, συνομοταξίες, ή ακόμη και σε διαφορετικά βασίλεια. Δεύτερο : διαπιστώθηκε ότι με τη μεθοδολογία της Γενετικής Μηχανικής υπήρχαν ευκολότεροι τρόποι να βελτιωθούν γενετικά τα εκμεταλλεύσιμα χαρακτηριστικά ενός συγκεκριμένου οικονομικά σημαντικού οργανισμού (π.χ. εμπορεύσιμης ποικιλίας κάποιου φυτού) και με τον τρόπο αυτό έγινε δυνατό να επιταχυνθεί το όποιο πρόγραμμα γενετικής βελτίωσης ιδιαίτερα στα πολυετή φυτά. Αυτό επίσης άνοιξε το δρόμο στην εκμετάλλευση γενετικού υλικού ειδών που ήταν υπό εξαφάνιση ή που οι κλασσικοί τρόποι αναπαραγωγής ήταν αποτυχημένοι, πράγμα που επίσης οδήγησε στην εκμετάλλευση πλουσιότερης τράπεζας γενετικού υλικού (π.χ. άγρια είδη φυτών υπό εξαφάνιση). Το τρίτο σημείο πρόκλησης αφορά τα οικονομικά κίνητρα που κρύβονται πίσω από την τεχνολογία αυτή, που εξώθησαν σε απερίγραπτο σημείο την αδηφαγία του ανθρώπου (είτε των επιστημόνων που έγιναν επιχειρηματίες είτε των πολυεθνικών εταιρειών που χρηματοδότησαν το όποιο τεχνολογικό επίτευγμα) προς την ολοένα και περισσότερο ανταγωνιστική οικονομική των δημιουργημάτων της τεχνολογίας αυτής.
Υπεύθυνοι Διδάσκοντες:
Δρ Βερβερίδης Φίλιππος, Καθηγητής
Δρ Λουλακάκης Κων/νος, Καθηγητής
Δρ. Τραντάς Εμμανουήλ, Εξωτερικός Επιστημονικός Συνεργάτης
Περιγραφή των διαλέξεων του θεωρητικού μαθήματος:
- Ασφάλεια χρήσης Γενετικά Τροποποιημένων Γεωργικών Προϊόντων και άλλων Προϊόντων Βιοτεχνολογίας– Νομικό Πλαίσιο, Ελληνικό-Ευρωπαϊκό-Διεθνές
- Η συμβολή της Βιοτεχνολογίας στην Λαχανοκομία – Μελέτη περίπτωσης από τις πρόσφατες δημοσιεύσεις από περιοδικά υψηλής απήχησης.
- Η συμβολή της Βιοτεχνολογίας στη Δενδροκομία – Μελέτη περίπτωσης από τις πρόσφατες δημοσιεύσεις από περιοδικά υψηλής απήχησης.
- Η συμβολή της Βιοτεχνολογίας στην Ανθοκομία – Μελέτη περίπτωσης από τις πρόσφατες δημοσιεύσεις από περιοδικά υψηλής απήχησης.
- Η συμβολή της Βιοτεχνολογίας στην Εντομολογία – Μελέτη περίπτωσης από τις πρόσφατες δημοσιεύσεις από περιοδικά υψηλής απήχησης.
- Η συμβολή της Βιοτεχνολογίας στην Φυτοπαθολογία – Μελέτη περίπτωσης από τις πρόσφατες δημοσιεύσεις από περιοδικά υψηλής απήχησης.
- Η συμβολή της Βιοτεχνολογίας στην Συστηματική Βοτανική – Μελέτη περίπτωσης από τις πρόσφατες δημοσιεύσεις από περιοδικά υψηλής απήχησης.
- Η συμβολή της Βιοτεχνολογίας στην Γενετική Βελτίωση Φυτών – Μελέτη περίπτωσης από τις πρόσφατες δημοσιεύσεις από περιοδικά υψηλής απήχησης.
- Η συμβολή της Βιοτεχνολογίας στην Μετασυλλεκτική Τεχνολογία – Μελέτη περίπτωσης από τις πρόσφατες δημοσιεύσεις από περιοδικά υψηλής απήχησης.
- Άλλες Εφαρμογές της Βιοτεχνολογίας: Τρόφιμα και ποτά - Κτηνοτροφία - Ζωική Βιοτεχνολογία.
- Βιοτεχνολογία και Κοινωνία. Κανονισμοί για την απελευθέρωση γενετικά τροποποιημένων φυτών. Οφέλη και κίνδυνοι από τη χρήση γενετικά τροποποιημένων οργανισμών