Ολοκληρώθηκε με επιτυχία, στο Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο (ΕΛΜΕΠΑ), η 2η Διεθνής Εβδομάδα Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (2nd International Week for Academic Libraries of HMU), η οποία πραγματοποιήθηκε από τις 21 έως τις 25 Σεπτεμβρίου 2026 στις εγκαταστάσεις της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου στο Ηράκλειο, με τη συμμετοχή βιβλιοθηκονόμων και εκπροσώπων ακαδημαϊκών ιδρυμάτων, βιβλιοθηκών και συναφών φορέων από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Η διοργάνωση αποτέλεσε ένα διεθνές φόρουμ ανταλλαγής γνώσεων, εμπειριών και καλών πρακτικών για το παρόν και το μέλλον των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών. Συνολικά συμμετείχαν 70 βιβλιοθηκονόμοι, ενώ η διεθνής παρουσία κάλυψε 24 χώρες, με παράλληλη συμμετοχή εκπροσώπων ελληνικών πανεπιστημίων, δημόσιων και δημοτικών βιβλιοθηκών, του Συνδέσμου Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών και άλλων φορέων.
Η 2η Διεθνής Εβδομάδα Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών διοργανώθηκε από τη Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης του ΕΛΜΕΠΑ σε συνεργασία με το Τμήμα Δημοσίων και Διεθνών Σχέσεων, με στόχο την ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας, την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και την ανάδειξη του σύγχρονου ρόλου των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών στην εκπαίδευση, την έρευνα και τη μάθηση.
Ο χαιρετισμός του Πρύτανη του ΕΛΜΕΠΑ
Κατά την έναρξη των εργασιών, ο Πρύτανης του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου, Καθηγητής Νεκτάριος Παπαδογιάννης, καλωσόρισε τους συμμετέχοντες, επισημαίνοντας τον κομβικό ρόλο που διαδραματίζουν πλέον οι ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες σε ένα περιβάλλον που μετασχηματίζεται από την Ανοικτή Επιστήμη και την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Στον χαιρετισμό του ανέφερε:
«Οι ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες δεν αποτελούν πλέον απλώς χώρους αποθήκευσης και διαφύλαξης της γνώσης. Είναι ζωντανοί χώροι πρόσβασης, συμπερίληψης, αναζήτησης, συνεργασίας και καινοτομίας. Σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από την Ανοικτή Επιστήμη και την Τεχνητή Νοημοσύνη, ο ρόλος τους καθίσταται ακόμη πιο σημαντικός: να υποστηρίζουν τις ακαδημαϊκές μας κοινότητες όχι μόνο στην πρόσβαση στην πληροφορία, αλλά και στην κριτική αξιολόγησή της, στην υπεύθυνη διάχυσή της και στη μετατροπή της σε γνώση.
Η Διεθνής αυτή Εβδομάδα αποτελεί, συνεπώς, μια εξαιρετική ευκαιρία για ανταλλαγή εμπειριών, αμοιβαία μάθηση και ανάπτυξη νέων συνεργασιών μεταξύ πανεπιστημίων και χωρών».
Ο Πρύτανης καλωσόρισε θερμά τους διεθνείς προσκεκλημένους, καθώς και τους συμμετέχοντες από τα ελληνικά πανεπιστήμια, τις δημόσιες βιβλιοθήκες και τους συναφείς εθνικούς φορείς, εκφράζοντας παράλληλα την ευχή να γνωρίσουν, μέσα από την παρουσία τους στην Κρήτη, τη φιλοξενία, τον πολιτισμό και την ιστορία του νησιού.
Παράλληλα, ευχαρίστησε τον Αντιπρύτανη Διεθνοποίησης και Εξωστρέφειας, Καθηγητή Κωνσταντίνο Πετρίδη, τον Ακαδημαϊκό Υπεύθυνο του Τμήματος Διεθνών Σχέσεων, Καθηγητή Ιωάννη Δαλιακόπουλο, τον Διευθυντή της Βιβλιοθήκης και του Κέντρου Πληροφόρησης του ΕΛΜΕΠΑ, κ. Μιχάλη Παναγιωτάκη, την Προϊσταμένη της Βιβλιοθήκης, κα Κατερίνα Βουτυράκη, καθώς και το προσωπικό των Τμημάτων Διεθνών Σχέσεων και Βιβλιοθήκης για τη συμβολή τους στην άρτια διοργάνωση της Διεθνούς Εβδομάδας.
Πέντε ημέρες διαλόγου για το μέλλον των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών
Κατά τη διάρκεια του πενθήμερου προγράμματος αναπτύχθηκε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που αφορούν τις σύγχρονες προκλήσεις και τον μετασχηματισμό των βιβλιοθηκών.
Η πρώτη ημέρα επικεντρώθηκε στην προσβασιμότητα και στις υπηρεσίες προς φοιτητές και φοιτήτριες με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Μεταξύ άλλων, παρουσιάστηκε η ελληνική πρωτοβουλία AMELib, ενώ αναδείχθηκαν και οι υπηρεσίες της Βιβλιοθήκης του ΕΛΜΕΠΑ στον συγκεκριμένο τομέα. Παράλληλα, εξετάστηκαν τρόποι ουσιαστικότερης ενσωμάτωσης των βιβλιοθηκών στην εκπαιδευτική διαδικασία και ενίσχυσης της συνεργασίας τους με το ακαδημαϊκό προσωπικό.
Η δεύτερη ημέρα ήταν αφιερωμένη στην πληροφοριακή παιδεία και στην εκπαίδευση γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη, με παρουσιάσεις διεθνών καλών πρακτικών και έμφαση στην υπεύθυνη χρήση της ΤΝ, στην κριτική σκέψη και στην αξιολόγηση της πληροφορίας. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε, επίσης, στον μετασχηματισμό των βιβλιοθηκών σε χώρους που υποστηρίζουν την ευημερία των φοιτητών, την προσβασιμότητα, τη συμμετοχή της κοινότητας και την πολιτιστική κληρονομιά.
Κατά την τρίτη ημέρα, στο επίκεντρο βρέθηκαν οι κοινοπραξίες και οι ενώσεις βιβλιοθηκών. Μέσα από παραδείγματα από την Ελλάδα και το εξωτερικό αναδείχθηκε η σημασία της συνεργασίας για την ανάπτυξη κοινών πόρων και υπηρεσιών, με ιδιαίτερη αναφορά στο HEAL-Link και στο ILSaS+.
Η τέταρτη ημέρα επικεντρώθηκε στην Ανοικτή Επιστήμη και την Ανοικτή Πρόσβαση, στην ερευνητική ακεραιότητα και στη διάχυση της επιστημονικής γνώσης. Παρουσιάστηκαν, επίσης, δράσεις συμπερίληψης για τη δημιουργία προσβάσιμου περιεχομένου, καθώς και δυνατότητες αξιοποίησης λογισμικού ανοικτού κώδικα στις βιβλιοθήκες.
Η πέμπτη και τελευταία ημέρα ήταν αφιερωμένη στην ενδυνάμωση των τοπικών κοινοτήτων και στον ευρύτερο κοινωνικό και πολιτιστικό ρόλο των βιβλιοθηκών. Στο πλαίσιο αυτό παρουσιάστηκαν δράσεις από τη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Ρεθύμνου, την Κουνδούρειο Δημοτική Βιβλιοθήκη Αγίου Νικολάου και το Ιστορικό Μουσείο Κρήτης, αναδεικνύοντας τη σύνδεση βιβλιοθηκών και πολιτιστικών οργανισμών με την εκπαίδευση, τη φιλαναγνωσία, την κοινωνική συνοχή και την ενεργό συμμετοχή των πολιτών.
Οι ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες σε έναν νέο, πολυδιάστατο ρόλο
Το βασικό συμπέρασμα της διοργάνωσης ήταν ότι οι σύγχρονες ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες υπερβαίνουν πλέον τον παραδοσιακό τους ρόλο ως χώροι διατήρησης και διάθεσης πληροφοριών. Εξελίσσονται σε δυναμικά κέντρα μάθησης, ψηφιακής καινοτομίας, συμπερίληψης, πολιτιστικής διατήρησης και επιστημονικής συνεργασίας.
Η προσβασιμότητα, η Τεχνητή Νοημοσύνη, η Ανοικτή Επιστήμη, η διεθνής συνεργασία και η σύνδεση με τις τοπικές κοινωνίες αναδείχθηκαν ως βασικοί άξονες για το μέλλον των βιβλιοθηκών και για την περαιτέρω ενίσχυση της συμβολής τους στην εκπαίδευση, την έρευνα και την κοινωνική ανάπτυξη.
Με την ολοκλήρωση της 2ης Διεθνούς Εβδομάδας Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών, το Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο ενισχύει περαιτέρω τον διεθνή του προσανατολισμό και τη δικτύωσή του με πανεπιστήμια, βιβλιοθήκες και φορείς από διαφορετικές χώρες, δημιουργώντας ένα σταθερό πεδίο ανταλλαγής γνώσης, εμπειρίας και καλών πρακτικών γύρω από τον μεταβαλλόμενο ρόλο των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών.
